Podkład muzyczny to nagranie piosenki bez głównego wokalu: zostaje sama muzyka, czasem z chórkami. Do podkładów śpiewa się w karaoke, na koncertach i na próbach. W Europie Wschodniej często nazywa się go „minusem”, a pełne nagranie z głosem wokalisty – „plusem”.
Żargon muzyczny pełen jest specyficznych słów i wyrażeń. Niektóre z nich, jak „ciepłe lampowe brzmienie” czy „chałturnik” (potocznie o muzyku grającym do kotleta), na dobre weszły do codziennej mowy ludzi dalekich od muzyki, inne dopiero szykują się, by trafić do słownika, i wymagają objaśnienia. Fani karaoke dobrze znają określenia „minus do karaoke” czy „podkład”. Przyjrzyjmy się dokładnie, co to za zwierz i jak go oswoić.
Minus i plus: czym się różnią
„Minus” to ścieżka instrumentalna bez głosu, do której na żywo śpiewa wokalista. „Plus” to kompletne nagranie razem z wokalem. Gdy artysta występuje do plusu i tylko porusza ustami, to playback. Nazwa „minus” wzięła się stąd, że głos został z nagrania odjęty.
Muzyka bez wokalu
Kiedy pojawił się pierwszy podkład, nie wiadomo na pewno. Już w latach 20. i 30. XX wieku wydawano płyty z melodiami popularnych piosenek bez nagranego wokalu. Przeznaczone były do domowego śpiewania w rodzinnym gronie. Wraz z rozwojem telewizji podkłady trafiły do programów muzycznych. Pisaliśmy o tym dość szczegółowo w artykule „Ewolucja karaoke”. W latach 60. amerykańska telewizja nadawała program Sing Along with Mitch, który łączył muzykę z tekstem u dołu ekranu, żeby widzowie mogli śpiewać razem podczas oglądania.
Podkłady okazały się bardzo poszukiwane przez artystów, którzy chcieli wypaść perfekcyjnie w każdym miejscu i w każdych warunkach, nie zdając się na przypadek. Drugą stroną medalu było pojawienie się „plusów” – nagrań z wokalem – do których wykonawca na scenie tylko porusza ustami. O ile śpiew do minusa publiczność przyjmowała normalnie, o tyle „plus” do dziś budzi zażarte spory.
Z jednej strony playback wyraźnie ułatwił życie artystom, którzy aktywnie poruszają się po scenie i tańczą; z drugiej – nie wygląda to całkiem uczciwie, bo publiczność zapłaciła za występ na żywo, a nie za słuchanie nagrania z płyty, nawet odtwarzanego na potężnym sprzęcie koncertowym. Nowe życie podkład zyskał wraz z nadejściem karaoke. Minus i tekst na ekranie jakby czekały, aż ktoś wpadnie na pomysł połączenia ich w jedną całość.
Przeczytaj też: Czym jest karaoke?
Podkłady i karaoke
Im bardziej zaawansowane stawały się systemy karaoke, tym wyższa była jakość piosenek karaoke. Pierwsze podkłady były syntezowanymi coverami popularnych utworów. Z czasem proste minusy zakodowane w formacie MIDI zastąpiły studyjne nagrania z profesjonalnymi aranżacjami, nagrane przez zawodowych muzyków, a także licencjonowane oryginały od właścicieli praw. W praktyce różnica między muzyką z płyty artysty a podkładem w systemie karaoke całkowicie zniknęła.
Producenci karaoke zazwyczaj wolą tworzyć własne formaty plików. Pozwala im to osiągnąć zamierzoną jakość ścieżek i modulacji tonacji, a także chroni przed kradzieżą i odsprzedażą baz piosenek – złamanie zabezpieczeń pliku może się po prostu nie opłacać.
Z czego składa się utwór karaoke
Utwór karaoke składa się z:
- podkładu / minusa (mp3, ogg, wav, aac i inne formaty audio),
- zsynchronizowanego tekstu (txt, midi, xml itp.).
Popularne formaty plików karaoke
Do popularnych formatów plików karaoke należą:
- MIDI. Zawiera opis melodii (którą następnie odtwarza syntezator) i tekst powiązany z czasem. Jakość takich piosenek bardzo mocno zależy jednak od syntezatora, który faktycznie wytwarza dźwięk.
- CD+G (MP3+G). Ten format jest popularny na Zachodzie. Początkowo CD+G stosowano na płytach CD, gdzie tekst na ekranie rysowano grafiką rastrową złożoną z zaledwie 16 kolorów i o bardzo niskiej rozdzielczości. Nowoczesne implementacje MP3+G mają lepszą jakość, ale wciąż wiele ograniczeń.
- KFN. Ten format mocno spopularyzował się w Europie. Nie bez znaczenia jest to, że wiele zewnętrznych aplikacji na PC „nauczyło się” go odtwarzać.
Format EK2 od Studio Evolution
Studio Evolution korzysta z własnego formatu plików EK2, opracowanego specjalnie dla systemów karaoke Evolution. To jeden z najbardziej zaawansowanych formatów dostępnych obecnie na rynku. Zawiera:
- Oryginalny podkład w jakości studyjnej.
- Tekst zsynchronizowany nie tylko w czasie, lecz także z oznaczeniem wysokości dźwięku, co pozwala oceniać śpiew w czasie rzeczywistym.
- Osobne ścieżki z efektami LiveFX.
- Osobną ścieżkę z partią wokalną.
Podkłady z chórkami
Czasem minus bez głównego głosu w karaoke uzupełnia się chórkami. Dzięki temu występ nabiera prawdziwie koncertowego rozmachu. W tle, razem z wykonawcą, słychać kilka głosów, a nawet cały stadion energicznie podchwytujący refren. Kiedyś takie brzmienie dało się osiągnąć tylko w karaoke klubie wysokiej klasy z chórzystami, muzykami i profesjonalnym realizatorem dźwięku. Teraz, dzięki nowoczesnym podkładom Studio Evolution i LiveFX, koncertowe show zabrzmi w twoim salonie.
Przeczytaj też: Katalog piosenek Studio Evolution